Van Nederland naar Duitsland verhuizen: de vaccinaties van je kind
Duitsland vaccineert tegen grotendeels dezelfde ziektes, maar op andere leeftijden, en ook tegen MenB en waterpokken. Belangrijk: voor de Kita, school en gastouder is een bewijs van mazelenvaccinatie verplicht. Vaccinaties krijgt je kind bij de Kinderarzt, niet op een consultatiebureau.
Zo werkt vaccineren in Duitsland
- Je kind wordt gevaccineerd door de Kinderarzt (kinderarts), vaak samen met de U-onderzoeken (de vaste controles voor kinderen). Er is geen consultatiebureau dat je uitnodigt.
- Zoek op tijd een Kinderarzt. In veel steden zitten praktijken vol, dus begin al voor de verhuizing met zoeken.
- De wettelijke zorgverzekering (gesetzliche Krankenversicherung) betaalt alle vaccinaties die STIKO aanbeveelt. Particuliere verzekeraars vergoeden ze meestal ook.
- Vaccineren is vrijwillig, met één uitzondering: mazelen.
Mazelenbewijs voor Kita en school
- Sinds maart 2020 (Masernschutzgesetz) moeten kinderen in de Kita, op school of bij een gastouder (Tagesmutter) laten zien dat ze tegen mazelen zijn gevaccineerd: minstens één prik vanaf 1 jaar en twee prikken vanaf 2 jaar. Een bewijs van immuniteit of een artsenverklaring dat je kind niet gevaccineerd kan worden, mag ook.
- Let op: Nederland geeft de tweede BMR-prik pas op 3 jaar. Een kind van 2 jaar heeft volgens het Nederlandse schema dus meestal nog maar één prik. Kinderen geboren van 2016 tot en met 2021 krijgen de tweede prik tussen 5 en 9 jaar, dus ook oudere kinderen kunnen nog maar één prik hebben.
- Regel de tweede prik daarom op tijd bij de Kinderarzt, voordat je kind naar de Kita of school gaat.
De verschillen in één oogopslag
| Nederland (RVP) | Duitsland (STIKO) | |
|---|---|---|
| 6-in-1 (DKTP-Hib-HepB) | 3, 5 en 12 maanden (plus 6 tot 9 weken als de moeder in de zwangerschap niet tegen kinkhoest is gevaccineerd) | 2, 4 en 11 maanden |
| Pneumokokken | 3, 5 en 12 maanden | 2, 4 en 11 maanden |
| Meningokokken B | Niet in het programma | 2, 4 en 12 maanden |
| BMR | 14 maanden en 3 jaar | 11 en 15 maanden |
| Waterpokken | Niet in het programma | 11 en 15 maanden |
| MenACWY | 14 maanden en 14 jaar | Eén keer op 12 tot 14 jaar |
| Kleuterprik | Difterie, kinkhoest, tetanus op 5 jaar | Difterie, tetanus, kinkhoest op 5 tot 6 jaar |
| Tienerprik | Difterie, tetanus, polio op 14 jaar | Tetanus, difterie, kinkhoest, polio op 9 tot 16 jaar |
| HPV | 2 prikken op 10 jaar | 2 prikken op 9 tot 14 jaar |
Beide landen geven baby's een RSV-antistof in hun eerste RSV-seizoen en een rotavirusvaccin. Geen van beide geeft gezonde kinderen een jaarlijkse griepprik.
Wat je kind na de verhuizing misschien nog nodig heeft
- De tweede BMR-prik, als je kind 2 jaar of ouder is en pas één prik heeft. Dat is nodig voor de Kita en school (zie hierboven).
- MenB. Die zit niet in het Nederlandse programma. STIKO raadt aan gemiste MenB-prikken in te halen tot de 5e verjaardag.
- Waterpokken. Die zitten niet in het Nederlandse programma. Vraag de Kinderarzt of je kind de prik nog moet krijgen.
- Kinkhoest en polio voor tieners. De Duitse booster op 9 tot 16 jaar bevat kinkhoest en polio. De Nederlandse prik op 14 jaar bevat geen kinkhoest. De Kinderarzt kijkt wat je kind nog nodig heeft.
- MenACWY. Sinds 2026 raadt STIKO MenACWY aan op 12 tot 14 jaar, ook voor kinderen die als peuter een MenC-prik kregen. Of de Nederlandse prik op 14 maanden meetelt, bepaalt de Kinderarzt.
- Andere leeftijden voor de 6-in-1, pneumokokken en BMR. De Kinderarzt vergelijkt de Nederlandse prikken met het STIKO-schema en plant wat nog ontbreekt.
Vaccinatiegegevens meenemen
- Vraag voor je vertrek een overzicht van de vaccinaties van je kind aan, via MijnRIVM of het aanvraagformulier op de website van het RVP.
- Neem het overzicht en het vaccinatiebewijs mee naar de eerste afspraak bij de Kinderarzt. Die zet de prikken over in een Duits Impfpass (het gele boekje).
- Bewaar het Nederlandse overzicht samen met het Impfpass.
Veelgestelde vragen
Is vaccineren verplicht in Duitsland?
Grotendeels niet. De uitzondering is mazelen: kinderen in de Kita, op school of bij een gastouder moeten een mazelenvaccinatie (één prik vanaf 1 jaar, twee vanaf 2 jaar) of immuniteit kunnen aantonen. Kinderen die om medische redenen niet gevaccineerd kunnen worden, hebben een artsenverklaring nodig.
Moet mijn kind opnieuw beginnen met vaccineren?
Nee. De Kinderarzt vergelijkt de Nederlandse prikken met het STIKO-schema en geeft alleen wat nog ontbreekt.
Krijgt mijn kind in Duitsland een griepprik?
Niet standaard. STIKO raadt een jaarlijkse griepprik alleen aan voor kinderen met bepaalde aandoeningen, net als in Nederland.
Zo helpt VaxFile
Voeg de Nederlandse prikken van je kind toe (of scan het vaccinatiebewijs) en voeg Duitsland toe als land. VaxFile laat zien wat er volgens het Duitse schema nog openstaat, en je kunt een pdf exporteren voor de Kinderarzt.
Bronnen: RIVM, vaccinatieschema · RIVM, overzicht vaccinaties · RKI, STIKO Impfkalender 2026 · Masernschutz.de
Deze pagina vergelijkt het Rijksvaccinatieprogramma met het Duitse STIKO-schema, ter informatie. Het is geen medisch advies. De Kinderarzt bepaalt welke vaccinaties je kind nodig heeft.
Laatst gecontroleerd aan de hand van de officiële bronnen: 8 oktober 2026.